صفحه اصلی خبرها وام به شرط ممیزی فیلمنامه؛ بیچاره سینماگر!

وام به شرط ممیزی فیلمنامه؛ بیچاره سینماگر!

51

پس از انتشار نامه درخواست کانون کارگردانان از بنیاد سینمایی فارابی برای شفاف سازی در خصوص معرفی اعضای شوراهای مشورتی فارابی و شوراهای تصویب و مشارکت که به عنوان به عنوان ممیز فیلمنامه یا اعضای شورای تصویب وام شناخته می شوند، آنچه به عنوان سازکار اعطای وام توسط این بنیاد مطرح شد هم شبهه برانگیز بود. معاونت فرهنگی پژوهشی بنیاد سینمایی فارابی در بخشی از این سازکار آورده:«کسانی که فیلمنامه خود را برای جلب حمایت به بنیاد سینمایی فارابی می دهند مجبور به اعمال پیشنهادهای تخصصی کارشناسان نیستند و کسی نمی تواند کارگردان و یا تهیه کننده ای را مجبور کند در فیلمنامه اش بازنگری کند. متقاضیان مختارند در صورت تمایل برای جذب حمایت ها پیشنهادهای شوراها را بپذیرند. بنیاد سینمایی فارابی هم الزامی به پذیرش و حمایت هر فیلمنامه ای که دارای مجوزی قانونی است ندارد»!
به گزارش هنرانه، به نقل از  بانی فیلم، در واقع به زبان بی زبانی گفته شده یا باید شروط محتوایی این بنیاد درباره فیلمنامه- که به هر حال نوعی ممیزی دوباره فیلمنامه دارای پروانه ساخت محسوب می شود- را بپذیرد و یا قید وام را بزند! شرطی که قطعا صدای اعتراض فیلمسازان را بلند خواهد کرد. به این معنا که از این پس فیلمنامه ها در یک موازی کاری بین نهادهای دولتی همکار، گرفتار چه جرح و تعدیل هایی که نخواهند شد.
بانی فیلم این دغدغه را با چهار سینماگر در میان گذاشت و نظرات آنان را جویا شد.
***
محمدرضا شرف الدین:
اگر سازمان سینمایی و نظارتش محکم باشد، دیگر چه نیازی به بازنگری های بعدی است
محمدرضا شرف الدین اعتقاد دارد: اتفاقاً بهترین راه برای اصلاح یک فیلم همین فیلمنامه است، نه وقتی که فیلم ساخته می شود، چون اینجا کمترین هزینه را در برمی گیرد.
تهیه کننده فیلم «سه و نیم» درباره اینکه بند جدیدی در سازکار حمایت های بنیاد فارابی از فیلم ها مبنی بر اعمال نظر بر فیلمنامه به عنوان شرطی برای پرداخت وام مطرح شده و آیا سینماگران راضی به این تغییرات در فیلمنامه هایشان می شوند یا خیر، به بانی فیلم گفت: وظیفه دولت طبق قانون و بخشنامه های هیأت محترم وزیران، نظارت بر فیلم به خاطر رعایت موارد قانونی است. ما یک نهاد مسئول اداره کلی در سینما داریم به اسم اداره کل ارزشیابی و نظارت که زیرمجموعه سازمان سینمایی است. به طور کل این مسئولیت وظیفه دولت است. ضمن اینکه بهترین زمان برای اعمال نظارت در جریان تولید فیلم، همان بازنویسی فیلمنامه است، چون کمترین هزینه در آنجاست. الان هزینه ها میلیاردی است و اینکه فیلمی را بسازند و بعد به یک باره ممیزی شود، اصلا صرفه اقتصادی ندارد. اینکه سینماگران می پذیرند و یا نمی پذیرند باید برگردیم به اینکه سینماگران چقدر از قانون اطلاع دارند و چقدر حاضرند در واقع جامعه مدنی و نظارت ارشاد را به رسمیت بشناسند. من الان درگیر همین موضوع هستم، ولی به هر حال آنرا پذیرفته ام. فیلمنامه ای در بنیاد فارابی دارم که براساس تحقیقاتی هفت- هشت ساله هم نگارش شده ،ولی بنیاد فارابی گفته فیلمنامه نویس عوض شود و هنوز بحث می کنیم که فیلمنامه نویسی که شما معرفی می کنید چقدر صلاحیت ورود به این ژانر را دارد. این را شعار نمی دهم، حالا اگر قانون یا بخشنامه اشکال دارد، این وظیفه خانه سینماست که متأسفانه با این مقوله کاملاً بیگانه اند و در حاشیه هم نیستند. واقعا بخش حقوقی خانه سینما الان چه کار می کند؟! اصلاً این بخش را در خانه سینما نداریم. فقط هیأت داوران سینما داریم که به اختلافات صنفی می پردازند. معتقدم باید یک تعامل بسیار جدی بین خانه سینما و سایر نهادها و بنیارهای سینمایی شکل بگیرد. به هر حال خانه سینما را از قدیم به عنوان جامعه صنفی به رسمیت می شناسیم و شخصا با وجود آنکه حتی انتقادات قابل توجهی نسبت به آنها دارم، جامعه صنفی است و باید به آن احترام بگذاریم. باید آنها یک گروهی تشکیل دهند متشکل از حقوقدانان، سینماگران، اهل تدبیر و تجربه و پیشکسوتان سینمایی و با ارائه پیش نویسی جامع، شرایطی مناسب را برای فعالیت سینماگران فراهم کنند و آنجا پیشنهادهایشان را مطرح کنند. متاسفانه امروز در جامعه صنفی سینمایی این تعاملات کم است.
این تهیه کننده سینما در ادامه افزود: من بحثی روی اینکه خودم شروط مطرح شده را می پذیرم یا نمی پذیرم، ندارم. روی بحثم به دو نکته است؛ یکی اینکه انتقادی به جامعه صنفی سینما دارم که به طور کلی چرا خود شما وارد نمی شوید تا پیش نویسی را ارائه دهید به اصطلاح چانه زنی کنید و در واقع قضیه را به صورتی پیش ببرید که خواسته سینماگران حد المقدور برآورده شود و یک قانون مدون و مشخصی باشدکه تکلیف همه را معلوم کند و بلاتکلیف و سلیقه ای نباشد. اگر این جریان سلیقه ای شد، آن وقت رفیق بازی، رانتخواری و هزار جور فساد پیش می آید و متأسفانه در همه جای کشور ردپای آنرا مشاهده می کنید. شکل گیری بلبوشی فعلی ناشی از آن است که اینها جامعه مدنی و روابط حرفه ای فی مابین را به رسمیت شناخته اند. حال آنکه اگر طبق قانون بخواهیم عمل کنیم، نظارت الزامی و این مسئولیت هم وظیفه دولت است. هر چند باز تأکید می کنم خودم مبتلا به چنین موضوعی هستم و مشکلی برایم ایجاد شده، اما تسلیم قانون و نظارت هستم. اتفاقاً بهترین راه برای اصلاح یک فیلم همین فیلمنامه است، نه وقتی که فیلم ساخته می شود، چون اینجا کمترین هزینه را در برمی گیرد. گرچه باید دید این پروسه به چه صورتی طی و زیر نظر چه کسی انجام می شود. خودم مدتی در شورای دفاع مقدس فارابی بودم و افتخار می کنم چند فیلمی را به عنوان نماینده شورا ورود کرده ام که آنها امروز جزو فیلم های برجسته و آبرومند کل سینمای ایران هستند. بالاخره در دفاع مقدس جزو کسانی هستم که فکر می کنم می توانم نظری بدهم. هر چند در بررسی جزییات این شرط گذاری برای اعطای وام باید مسائل حقوقی لحاظ شود و افراد صاحب نظر بیشتری وارد شوند و تعاملات برای شکل دهی منطقی آ نافزایش یابد. اینکه دولت بخواهد نظارت کند این یک چیز قطعی است و اینکه آیا سینماگران می پذیرند یا نمی پذیرند، بستگی به طبع مدنیت شان دارد. بهترین نقطه هم همین نقطه فیلمنامه است که در اینجا همه اتفاقات بیفتد و نه بعد از اتمام ساخت فیلم. اگر سازمان سینمایی و نظارتش محکم باشد، دیگر چه نیازی به بازنگری های بعدی است. اگر این قانون است که باید به آن عمل شود؛ در غیر این صورت باید گفت آنرا بردارید تا هر کسی هر چیزی ساخت، اکرانش کند! با این اوصاف، بشدت معتقد به نظارت هستم و بهترین جای نظارت در همان مرحله فیلمنامه است.
تهیه کننده فیلم «دلتنگی های عاشقانه» درباره اینکه آیا پیش از این از پروسه اعطای وام بنیاد سینمایی فارابی راضی بوده یا خیر، افزود: من همین الان درگیر دریافت وام هستم. فیلمی که در مرحله تدوین متوقف شده است و الان نگران این هستم که فرم جشنواره فجر را پُر کنم یا خیر. به هر جهت آنها مساعدت کردند و هر چند مبلغ خیلی پایین است، بالاخره کمک می کند و شاید بهترین راه همین وام باشد. دیگر آرام آرام باید فاصله بگیریم از ساخت فیلم هایی که فقط به درد آرشیو و سلیقه یک شخص و جریان خاص بخورد و در نهایت تهیه کننده با وجود ضرر، متعهد به برگرداندن وام می شود. تهیه کننده مجبور است فیلمی را بسازد که حداقل پول وام را در بیاورد و از نظر اقتصادی، مخاطب شناسی و از نظررسالت ذاتی اش به هدف برسد. بنابراین با خود اصل وام موافقم. به صراحت بگویم با این شیوه غلط از قدیم مخالف بوده ام که پولی به کسی بدهم و فیلمی را بسازد که مشخص هم نیست سرمایه اش را برگرداند. خودم همیشه موافق این بودم تهیه کننده بیشتر درگیر اثر شود و مدیریت مالی و بازگشت سرمایه که مسئله مهمی تهیه کننده است را به درستی مدیریت کند. شاید اگر ما وظیفه تهیه کننده را به صورت کلان در دو بخش تقسیم کنیم، یکی اجرا و نظارت بر اجرا و دیگری هم مسائل مالی و بازگشت سرمایه باشد که این بخش دوم اصلاً مهمتر از بخش اول و بخش اول مبتنی بر بخش دوم است. یعنی اگر یک سینماگر کاری را می خواهد شروع کند، اولین نگاه را به فیلمنامه می اندازد و بعد اینکه بازگشت سرمایه اش تا چه حد قابل تضمین است. صفر مرزی و نقطه پایانی وظیفه تهیه کننده دقیقاً در همان روز اول گره می خورد. یعنی آغاز یک فکر، ایده و صحبت درباره فرجام آن، یعنی بازگشت سرمایه آن هم با یک سود متناسب. به هر صورت باید در ورود به جریان فیلم و به سینما حتی با وجودسرمایه شخصی، گرفتن وام ضروری است.
***
غلامرضا آزادی:
الان وام می دهند که بیش از حد فیلم را کنترل کنند!
غلامرضا آزادی موافق این قضیه نیست و احساس می کند شرط گذاری برای گرفتن وام دخالت و کنترل بیش از حد است.
تهیه کننده فیلم «قبیله من» در این خصوص به بانی فیلم گفت: فکر می کنم این یک انحصارطلبی دوباره در سینما است در کنار همه انحصارطلبی هایی که امروز وجود دارد. این کنترل و اینکه حتی فیلمنامه مجوز گرفته یک فیلمساز را عوض کنند، رفتار درستی نیست. بالاخره یک هنرمند به درجه ای از فیلمسازی رسیده و عقیده، فکر ایده مناسب و معقولی دارد. در حقیقت اینکه ممیزی و اصلاحات از قبل اتفاق افتاده است و نیازی به اصلاح دوباره نیست. موافق این قضیه نیستم و احساس می کنم دخالت و کنترل بیش از حد است. تعجب می کنم و بعید می دانم، اگر فیلمسازی چنین شروطی را قبول کند که اگر قبول کند، فکر می کنم که دیگر نباید او را فیلمساز بدانیم.
تهیه کننده فیلم «حریر» در پاسخ به این سوال که چرا فیلمنامه مجوز گرفته از وزارت ارشاد باید از طرف یک مرجع دیگر به اسم شرط وام دوباره این پروسه را طی کند و آیا این یک طور موازی بازی نیست، افزود: این یک نوع دخالت است که مسئولان در راس امور می کنند و تازگی هم ندارد. هر بار به شکلی اعمال حضور و نظر می کنند. حالا این مدلش جدید و خیلی علنی شده است. نمی دانم فیلمسازی اگر بخواهد با وام فیلمش را بسازد و این وام را بنیاد فارابی می دهد که زیرنظر وزارت ارشاد است و آن را می دهد برای کمک به تولید فیلم، نه برای اینکه این وام را بدهد به شرط اینکه خودش اعمال نفوذ کند. تعجب می کنم که چرا این را علنی اش کرده اند.
این تهیه کننده سینما درباره اینکه از پروسه اعطای وام بنیاد سینمایی فارابی پیش از این راضی بوده یا خیر، گفت: من وام نگرفته ام. در حقیقت یک بار وام گرفتم و فیلمی که ساختم که حداقل ۶ برابر آن خرج شد. سینمای کودک احتیاج به یک پایه ای از کمک ها دارد و بعد هم وام را پس می گیرند. این وامی که گرفته ام خیلی جزئی بود و در پروسه ۳۵ ساله کاری ام یک بار این اتفاق افتاد که آن هم برای تهیه کننده ام بود. اوایل ظاهراً کمک به تولید فیلم می شد، ولی الان برای کنترل چیزی کمک می شود. وام می دادند که تولید بیشتر شود و به نوعی سینمای ایران رونق پیدا کند، اما الان وام می دهند که بیش از حد کنترل کنند تا مبادا چیزی ساخته شود که به نفع آنها نباشد.
***
محمد احمدی:
شرط گذاری روی فیلمنامه برای دادن وام منصفانه نیست
محمد احمدی خیلی موافق شرط گذاری بنیاد فارابی برای گرفتن وام نیست و معتقد است باید برای تمام فیلم ها شرایط یکسانی در نظر گرفته شود.
تهیه کننده فیلم «رقص پا» درباره اینکه بند جدیدی در سازکار حمایت های بنیاد فارابی از فیلم ها مبنی بر اعمال نظر بر فیلمنامه به عنوان شرطی برای پرداخت وام مطرح شده و آیا سینماگران راضی به این تغییرات در فیلمنامه هایشان می شوند یا خیر، به بانی فیلم گفت: برای این پروسه باید یک سیاست کلی را در نظر گرفت. بنیاد فارابی وقتی این وظیفه را به عهده گرفته تا به سینمای ایران از لحاظ مالی کمک و از آن حمایت کند، نباید هر چند وقت یک بار سیستم شان عوض شود. هرچند امیدواریم همیشه به نحو احسن به بهترین فیلمنامه ها کمک مالی کنند و این خوشبینانه ترین حالتش است. به نظرم می رسد باید سیستمی را در نظر بگیرند که رانتخواری و کمکهای خاص به یک سری افراد قطع شود. در مجموع باید شیوه ای واحدو منصفانه را در نظر بگیرند. اگر وزارت ارشاد به فیلمی پروانه ساخت می دهد، یعنی شرایط طوری باشد تمام فیلم هایی که پروانه ساخت می گیرند، به طور مساوی بتوانند از این حمایت بنیاد فارابی برخوردار شوند.حالا شاید بعضی ها نخواهند وارد این پروسه شوند که حرفی نیست، ولی اگر کسی خواست کمک بگیرد، بتواند این حمایت و کمک را در فضایی عادلانه دریافت کند. در مجموع باید گفت متاسفانه از چند قانونی در کشور رنج می بریم. به عنوان مثال، بنیاد فارابی سیستمی برای خودش دارد که فکر می کنید جدا از وزارت ارشاد است. یا حوزه هنری سیستم دیگری دارد که در مسئله اکران وسط می آید و به شکلی اعمال سلیقه می کند که در اصل می خواهد سهم و نظارت خودش را داشته باشد. به طور کل خیلی موافق نیستم و احساس می کنم بنیاد فارابی باید برای تمام فیلم ها شرایط یکسانی را در نظر بگیرد. به عنوان مثال، اگر بنیاد فارابی به عنوان بازوی حمایتی و مالی وزارت ارشاد تصمیمش بر این است که حمایتش از فیلم های اجتماعی یا کودک و نوجوان را بیشتر کند و اولویت اولش به این نوع فیلم هاست، باید دقیق گفت هو تبیین شود.
کارگردان «شاعر زباله ها» در ادامه گفت: اگر بنیاد فارابی بخواهد فیلمنامه ها را دوباره بخواند و روی آنها اعمال سلیقه کند، پس فیلمنامه ای که می نویسید و پروسه مجوز گرفتن آنرا در وزارت ارشاد طی می کنید که باید یک سری اصلاحاتی رویش انجام بدهید و ۲۰-۳۰ درصد از آن سلیقه و نگاه دور شوید، منصفانه نیست بعد دوباره به جایی برای دریافت وام بروید، ولی آنجا با پروسه ای جدید روبه رو شوید. معمولاً هم فیلم هایی که نیاز به حمایت دارند، فیلم های اجتماعی و قطعاً برآمده از سینمای مؤلفی است که حرف و دغدغه دارند و فیلم گیشه ای صرف و معمولی نیستند. چون بخش خصوصی روی چنین فیلم هایی سرمایه گذاری نمی کند، برای اینکه پیش بینی می کند بازگشت سرمایه ندارد. این نوع فیلم ها که با فیلمنامه های شان حرفی برای گفتن دارند، آنقدر نظارت و ممیزی می شوند و مشکل پیدا می کنند تا بخواهند ساخته شوند که انرژی و انگیزه شان گرفته می شود.
تهیه کننده فیلم «اسکی باز» درباره اینکه ایا از پروسه اعطای وام بنیاد سینمایی فارابی پیش از این راضی بوده یا خیر، گفت: درباره پروسه جدید بنیاد سینمایی فارابی اطلاعی ندارم و در این باره نظری نمی دهم. واقعیتش اینکه بنیاد فارابی هر سازی زده ما انجام دادیم؛ یعنی نوع فیلم هایی که شخصاً کار می کردم همیشه مورد نیاز حمایت بوده و فیلم گیشه ای آنچنان کار نکرده ام که با بخش خصوصی وارد شوم. این فیلم ها مطمئناً بازگشت سرمایه دارند. ما بیشتر فیلم های فرهنگی- اجتماعی کار کردیم که تقریباً بازگشت سرمایه داشت، ولی سوددهی آنچنانی که مدنظر سرمایه بخش خصوصی است را نداشتیم، اما ضرر هم نکرده ایم. روی این حساب در اصل همیشه تلاش کرده ایم با قانون و آیین نامه هایشان کنار بیاییم و رایزنی کنیم. معمولاً در مورد فیلمنامه های خودم هرگز با نظر اصلاحی برای گرفتن وام مواجه نشده ام و یا اگر مشارکت یا وام گرفتیم، نظر اصلاحیه آنچنانی تحمیل نشده است.
***
محمد نیک بین:
فارابی یک خوان جدید درست کرده
محمد نیک بین معتقد است: چنین کاری غیرمنطقی است، چون بنیاد سینمایی فارابی جزئی از وزارت ارشاد است.
تهیه کننده فیلم «ملی و راههای نرفته اش» درباره اینکه بند جدیدی در سازکار حمایت های بنیاد فارابی از فیلم ها مبنی بر اعمال نظر بر فیلمنامه به عنوان شرطی برای پرداخت وام مطرح شده و آیا سینماگران راضی به این تغییرات در فیلمنامه هایشان می شوند یا خیر، به بانی فیلم گفت: قطعاً هیچکس خشنود از این مسئله نخواهد بود. هر چند این جریان بستگی به میزان نیاز پروژه و مسائل مالی دارد و اینکه تا چه حد بخواهید تن به خواسته های طرف مقابل بدهید و آنان بخواهند چه اعمال نظرهایی روی فیلمنامه شما داشته باشند. با توجه به تفاوت سناریوها باید دید تغییرات چیست و چه اجزایی از قصه را هدف می گیرد. در کلیت اما چنین کاری به نظرم غیرمنطقی است، چون بنیاد سینمایی فارابی جزئی از وزارت ارشاد است. همه این پروسه ممیزی در وزارت ارشاد اتفاق می افتد و یک خوان جدید درست کرده اند نمی دانم هدف شان چه هست و چرا به وزارت ارشاد اعتماد ندارند؟! و چرا می خواهند این کار را انجام بدهند و بالاخره در چند مرحله باید ممیزی انجام شود. به نظرم مسیر مثبتی نیست و چیزی عاید سینمای ایران نخواهد کرد.
تهیه کننده فیلم «سوپراستار» در پاسخ به این سوال که چرا فیلمنامه مجوز گرفته از وزارت ارشاد باید از طرف یک مرجع دیگر به اسم شرط وام دوباره این پروسه را طی کند و آیا این یک طور موازی بازی نیست، افزود: متاسفانه این دست رفتارها باب شده است. مثلاً اگر بخواهید از حوزه هنری وام بگیرید یا فیلمتان را برای اکران بدهید، آنها ممیزی خودشان را انجام می دادند. حال آنکه قاعدتاً همه در یک کشور زندگی می کنیم و از یک قانون واحد تبعیت می کنیم. طبیعتاً وزارت ارشاد دارد قانون را در مورد ممیزی فیلمنامه ها انجام می دهد. پس سر درنمی آورم چرا در جاهای مختلف این ممیزی فیلمنامه صورت می گیرد.
تهیه کننده «آتش بس» درباره اینکه آیا پیش از این از پروسه اعطای وام بنیاد سینمایی فارابی راضی بوده یا خیر، گفت: در قبل طبیعتاً گلایه ای که داشته ایم این بود که چرا ما وام به اندازه افراد دیگر دریافت نمی کنیم. این نبود که به پروژه ها وام نمی دادند، اما میزانش کم بود. الان با گران شدن تولید فیلم، نیازها خیلی عوض شده است. البته میزان وام افزایش یافته، ولی شرایطی که برای گرفتن وام گذاشته اند با سال های گذشته بسیار متفاوت است. مثل این می ماند که شما از یک بانک وام بگیرید و فرق چندانی نمی کند. در هر صورت به نظر می آید معمولاً این تغییر و تحولات به نفع سینماگران نیست و همیشه شرایط رو به سختی رفته است. متاسفانه شرایط را برای ما آسان تر نمی کنند و الان درباره وام بنیاد فارابی همین مطلب صدق می کند. شرایط آسان که نشده، بلکه سخت تر شده است.

بارگذاری بیشتر در خبرها
avatar

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

  اشتراک در  
اطلاع از